Poczucie własnej wartości to sposób, w jaki postrzegamy samych siebie. Świadomość siebie. 

 

To zbiór przekonań, doświadczeń i wniosków dotyczących tego, kim jesteśmy, co potrafimy, na co zasługujemy oraz jak radzimy sobie z wyzwaniami życia. W psychologii poczucie własnej wartości odnosi się do ogólnej oceny samego siebie. Nie jest jednak czymś, z czym się rodzimy. Kształtuje się stopniowo przez całe życie pod wpływem doświadczeń, relacji i sposobu, w jaki byliśmy traktowani przez ważne dla nas osoby.

Pierwsze fundamenty poczucia własnej wartości powstają już w dzieciństwie. To właśnie wtedy uczymy się, kim jesteśmy i jakie miejsce zajmujemy w świecie. Słowa rodziców, opiekunów, nauczycieli oraz innych ważnych osób stopniowo stają się częścią naszego wewnętrznego dialogu.

Jeżeli dziecko słyszy:
„Dasz radę.”
„Masz prawo popełniać błędy.”
„Jesteś ważny.”
„Nawet jeśli coś Ci nie wyjdzie, nadal Cię kocham.”
w przyszłości znacznie łatwiej będzie mu traktować siebie z życzliwością i wyrozumiałością.
Jeżeli natomiast częściej słyszy:
„Nie nadajesz się.”
„Znowu zrobiłeś coś źle.”
„Nigdy niczego nie osiągniesz.”
„Inni są lepsi od Ciebie.”
to bardzo często właśnie taki sposób myślenia zaczyna kierować jego życiem również w dorosłości.

W pierwszych latach życia mózg intensywnie uczy się świata, relacji oraz własnej tożsamości. To dlatego doświadczenia z dzieciństwa mogą mieć tak duży wpływ na to, jak postrzegamy siebie wiele lat później.
Jednym z najważniejszych elementów wpływających na poczucie własnej wartości jest wewnętrzny krytyk.
To głos, który komentuje nasze działania, ocenia decyzje i interpretuje porażki. Bardzo często nie jest to jednak głos, z którym się urodziliśmy. W wielu przypadkach jest to sposób mówienia, którego nauczyliśmy się od innych ludzi. Jeśli zmagasz się z zaniżonym poczuciem własnej wartości, krytyk nie jest wspierający, jest tendencyjny i często hejterski. Powie bezzasadne „Jesteś beznadziejny. Nigdy Ci się nie uda.”
To właśnie sposób, w jaki rozmawiamy sami ze sobą, w dużym stopniu wpływa na jakość naszego życia.

Poczucie własnej wartości ujawnia się szczególnie w momentach trudnych. Kiedy popełniamy błąd. Kiedy ponosimy porażkę. Kiedy ktoś nas skrytykuje lub odrzuci. Osoba posiadająca zdrowe poczucie własnej wartości potrafi uznać swój błąd bez przekonania, że sama jest błędem. Osoba z obniżonym poczuciem własnej wartości często traktuje pojedynczą porażkę jako dowód własnej bezwartościowości. Istotną rolę odgrywa również porównywanie się do innych ludzi. Porównywanie samo w sobie nie jest niczym złym. Problem pojawia się wtedy, gdy staje się narzędziem ciągłego udowadniania sobie własnej niewystarczalności.

Droga do odzyskania zdrowego poczucia wartości, bez porównywania się, z przekonaniem o swoich mocnych stronach i słabszych (bez uniżania), jest długa. Często wymaga pomocy psychologa, ale można powoli, dzień po dniu nad tym pracować samodzielnie.

Zwróć uwagę na sposób, w jaki mówisz do siebie przez najbliższy tydzień.
Nie próbuj niczego zmieniać.
Po prostu obserwuj.

Możesz zapisać te myśli.
Czy częściej wspierasz siebie, czy krytykujesz?
Czy mówisz do siebie tak, jak powiedziałbyś do bliskiej osoby?
Czy potrafisz zauważyć swoje sukcesy, czy dostrzegasz wyłącznie błędy?

Poczucie własnej wartości zaczyna się zmieniać nie wtedy, gdy stajemy się idealni. Zaczyna się zmieniać wtedy, gdy uczymy się patrzeć na siebie z większym zrozumieniem, akceptacją i życzliwością.